Việt Nam hãy cải tổ để vượt qua chính mình

“Chính phủ nên đẩy nhanh tiến trình tái cơ cấu hệ thống nhà băng và giải quyết nợ xấu” Ông Tomoyuki Kimura, Giám đốc Quốc gia ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) tại Việt Nam Theo tôi, điều Việt Nam cần có là tăng trưởng tín dụng đạt chất lượng tốt, vốn được rót vào các ngành có năng lực sản xuất cao nhất. Để đạt được điều này thì chỉ hạ thấp các lãi suất thôi là chưa đủ. Dù rằng NHNN đã đề ra chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng 12% và chủ trương tụ tập tín dụng vào lĩnh vực sinh sản - kinh dinh, giảm dần tỷ trọng và số tuyệt đối cho vay lĩnh vực không khuyến khích, tuy nhiên, chưa có số liệu thống kê để đánh giá chính xác hiệu quả của chủ trương này. Mặc dầu đã đạt được những kết quả ban sơ trong xử lý nợ xấu, nhưng đây vẫn là một thách thức trong năm 2014, vì sau khi chính thức vận dụng Thông tư 02, nợ xấu sẽ được đánh giá một cách thực chất hơn. Nhiều chuyên gia đã dự đoán là nợ xấu thậm chí sẽ tăng lên theo các tiêu chí phân loại mới này. Như vậy, cần cả một lộ trình để xử lý nợ xấu và chẳng thể rút ngắn hoặc đi tắt được. Chính phủ vẫn phải đấu những ráng giải quyết nợ xấu nhà băng và tăng cường năng lực của các cơ quan quản lý tài chính. Và chỉ khi đó mới có thể hạ lãi suất một cách kiên cố và Việt Nam mới có thể tăng trưởng trở lại ở mức 7 - 8%/năm. Đồng thời với việc tiếp tục xử lý nợ xấu, Chính phủ cũng cần tiếp các núm để cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh như đơn giản hóa các thủ tục đăng ký kinh doanh. Để tương trợ một cách thiết thực cho các doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập cảng, đầu tư nước ngoài thì cần tiếp tục cải tiến các trình tự, thủ tục hải quan… Tạo được môi trường đầu tư kinh doanh thực thụ thông thoáng, sáng tỏ và thuận tiện sẽ cuộn được nhiều nhà đầu tư vào khu vực sản xuất - kinh doanh. Đầu tư từ khu vực tư nhân sẽ giúp giảm nhẹ gánh nặng ngân sách, tạo nhiều hơn công ăn việc làm và góp phần vào tăng trưởng kinh tế. Chúng tôi cũng đã khuyến nghị Chính phủ nên đẩy nhanh tiến trình tái cơ cấu hệ thống nhà băng và giải quyết nợ xấu, đặc biệt là cần sớm ứng dụng Thông tư 02, không thể trì hoãn lâu hơn nữa. Mặc dầu VAMC được thành lập và hoạt động nhưng vẫn chỉ dừng lại ở mức độ nắm giữ nợ xấu thay cho các ngân hàng. Do chưa có cơ chế rõ ràng để xử lý triệt để nợ xấu hay bán nợ cho bên thứ ba, dư luận đang chờ xem VAMC sẽ làm gì với nợ xấu mua lại từ các nhà băng và không biết vốn mới có được bơm tiếp vào các ngân hàng có nợ xấu cao hay không. Hiện giờ, đầu tư của Việt Nam còn dàn trải, hiệu quả đầu tư còn thấp. Bởi vậy, khuyến cáo thứ hai của chúng tôi đối với Chính phủ là tiếp chuyện củng cố tình hình tài khóa, song song tăng cường hiệu quả đầu tư công phê chuẩn xét duyệt quy trình lập kế hoạch và đưa ra các tiêu chí khôn xiết chặt chịa để chọn lọc các dự án sẽ được rót vốn. “Các cải cách cơ cấu là chất xúc tác chính cho đầu tư tư nhân” Bà Victoria Kwakwa, Giám đốc Quốc gia nhà băng Thế giới (WB) tại Việt Nam Tiến độ khôi phục ổn định kinh tế vĩ mô đã được thực hành khá tốt, lạm phát trở về một con số và tăng cường được các thăng bằng bên ngoài. Một số chọn lựa chính sách quan trọng sẽ phải được thực hiện để tiếp kiến duy trì đà ổn định hăng hái này. Trong đó, cần lưu ý, bất kỳ động thái nới lỏng chính sách tiền tệ nào, ngay cả khi điều kiện kinh tế cho phép, sẽ chỉ phát huy hiệu lực nếu các chức năng của thị trường tín dụng được hồi phục duyệt y các canh tân ngành nhà băng. Việc các nhà băng có thanh khoản dồi dào nhưng lại thích đầu tư vào trái phiếu chính phủ chứ không phải cho vay ra nền kinh tế chính là một tả quan ngại về nợ xấu. Chính phủ cũng đang phải đối mặt với một số tuyển lựa chính sách tài chính quan trọng để làm sao thăng bằng giữa việc cần có các biện pháp tài chính mang tính ngược chu kỳ để bù đắp nhu cầu khu vực tư nhân yếu Hiện nay, trong khi vẫn phải đeo đuổi củng cố tài khóa trong bối cảnh không gian tài khóa đang bị thu hẹp. Để cân bằng, chính quyền cần làm sao đạt được cả mục tiêu tương trợ tăng trưởng, hỗ trợ khu vực tư nhân trong ngắn hạn, song song củng cố tài khóa trong trung và dài hạn. Những ráng để tương trợ tăng trưởng nên tụ tập hơn vào việc thúc đẩy năng lực cạnh tranh dài hạn của các doanh nghiệp, bao gồm việc phê chuẩn hỗ trợ để nâng cấp công nghệ và đổi mới, phát triển kỹ năng và năng lực quản lý. Về cơ bản, triển vọng kinh tế trung hạn của Việt Nam vẫn thuận lợi. Theo cập nhật kinh tế mới nhất của WB cho Việt Nam, tăng trưởng GDP dự kiến sẽ tăng nhẹ, lên 5,4%, lạm phát giữ được ở mức một con số trong năm 2014. Kịch bản này dựa trên giả thiết tiếp duy trì chính sách tiền tệ cẩn trọng, rút kích thích tài khóa và tụ tập cải cách cơ cấu, đặc biệt trong canh tân doanh nghiệp nhà nước và lĩnh vực ngân hàng và giảm bớt những điều kiện kinh dinh tại Việt Nam. Tuy nhiên, những rủi ro quan trọng nhất đối với nền kinh tế Việt Nam vẫn là niềm tin của khu vực tư nhân còn yếu, trong khi nhu cầu còn yếu, đặc biệt rất mẫn cảm với sự bất ổn của kinh tế toàn cầu hay các thông tin thụ động hệ trọng đến rủi ro trong lĩnh vực nhà băng và DNNN. Thứ hai, đà cách tân nối chậm, đẩy tăng trưởng GDP xuống một quỹ đạo thấp hơn và nối mạo hiểm với sự bền vững của tài khóa. “Một năm tốt cho những triển vọng” Ông Sanjay Kalra,Đại diện thường trú Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) tại Việt Nam Tôi nghĩ rằng, chúng ta nên nhìn lại những thành tựu, từ việc thực hành chính sách tiền tệ trong năm 2013, lạm phát hạ xuống mức một con số và duy trì trong suốt gần 12 tháng vừa qua; tỷ giá ổn định và dự trữ nhà nước thì tăng cao, và NHNN đã điều hành thị trường vàng khá hiệu quả. Kết quả là chúng ta có một hệ thống ổn định hơn, kinh tế vĩ mô có nhiều điểm sáng hơn và trên hết thảy, đây là một năm tốt cho những triển vọng. Tỷ giá ổn định sẽ tạo ra niềm tin vào đồng nội tệ. Điều đó có nghĩa là sẽ có nhiều niềm tin hơn khi thực hành các hoạt động kinh tế. Điều này cũng có nghĩa rằng, mối quan hệ giữa bên cho vay và bên đi vay cũng sẽ cân bằng hơn. Tỷ giá ổn định cũng cho phép dòng vốn nước ngoài tham gia vào nền kinh tế và hệ thống ngân hàng. Tính thanh khoản bằng ngoại tệ của hệ thống ngân hàng chắc chắn sẽ được cải thiện nhờ sự ổn định của tỷ giá hối đoái. Tóm lại, tỷ giá ổn định sẽ mang lại nhiều kết quả hăng hái hơn so với năm 2013. VAMC vận hành vào đầu tháng 10/2013, đến nay, công ty này đã bắt đầu thu mua nợ của các ngân hàng và phát hành trái khoán đặc biệt. Tuy nhiên, trong năm nay, Việt Nam cần đạt được đích thực sự trong việc xử lý khối nợ xấu này. Chúng ta mới chỉ nhìn thấy nợ xấu từ các nhà băng chuyển vào VAMC, bước tiếp theo là phải xử lý tài sản bảo đảm đi cùng những khoản nợ xấu này. Và kết quả đối với việc chuyển các khoản nợ xấu từ bảng cân đối kế toán của các nhà băng sang VAMC và bắt đầu bán chúng ra thị trường. Và chúng ta đang chờ đợi bước tiếp theo. Những kết quả của năm 2013 là khá tốt, các nhà lập pháp đã có thời cơ thu hẹp dần các chính sách đã từng dùng trước đây. Tôi tin rằng, nền kinh tế sẽ không còn chịu sức ép lạm phát đến từ chính sách tài khóa hoặc đến từ điểm yếu của nền kinh tế. Vì thế, đối với chính sách tiền tệ, việc giám sát những áp lực lạm phát cực kỳ chém là điều cần thiết trước khi thực hành những đổi thay về chính sách lãi suất. Nhìn chung, tôi nghĩ rằng, việc tham dự của các nhà đầu tư nước ngoài và nguồn vốn nước ngoài đối với kinh tế Việt Nam có lợi ích khôn xiết quan trọng. Chúng ta thấy rằng, ngay cả hiện nay, các doanh nghiệp nước ngoài đã tạo ra nhiều ích cho một nền kinh tế, bao gồm lợi ích từ xuất khẩu, mang đến những kỹ năng mới, công nghệ mới cho nền kinh tế. Bởi thế, nếu có sự tham gia nhiều hơn nữa của nguồn vốn nước ngoài thì những ích kể trên sẽ được mang lại cho Việt Nam. Trên ắt, nếu nhiều nguồn vốn đổ vào Việt Nam, nó sẽ bổ sung cho thị trường vốn Việt Nam. Nhuệ Mẫn