Nhiều Tập đoàn lãi “khủng” nhờ thế độc quyền

Đầu năm 2014, không ít các tập đoàn và tổng công ty công bố mức lợi nhuận “khủng”. Đây cũng có thể nói là điểm sáng trong bức tranh kinh tế không nhiều thuận lợi của năm 2013. Tuy nhiên, điều đáng nói ở đây là trong một năm qua, nhiều tập đoàn, tổng công ty quốc gia đã liên tục kêu lỗ nhưng trong ít tổng kết cuối năm lại thông tin số lãi lớn, tới hàng ngàn tỷ đồng. Lợi nhuận khủng nhờ độc quyền và “điệp khúc” tăng giá. Cụ thể, lợi nhuận hợp trước thuế của Petrolimex ước khoảng 1.929 tỉ đồng, tăng 97,2% so với năm 2012. Trong đó, khoản lợi nhuận kinh doanh xăng dầu đạt 768 tỉ đồng. Trong khi năm 2012, Tổng công ty Xăng dầu VN (Petrolimex) ban bố mảng kinh dinh mặt hàng xăng dầu, tập đoàn này bị lỗ khoảng 125 tỉ đồng. Năm 2013 cũng là một năm thành công với Tổng công ty Khí Việt Nam (GAS) khi mà đơn vị này đã hoàn tất nhiều chỉ tiêu trước kế hoạch từ 2-5 tháng. Ước lượng năm qua, GAS đạt tổng doanh thu trên 65.000 tỷ đồng; lợi nhuận trước thuế gần 15.000 tỷ đồng, bằng 153% kế hoạch. Đáng để ý, dù rằng lợi nhuận hợp nhất toàn tập đoàn gộp ở thảy các lĩnh vực gồm cả xăng dầu, gas, vận tải, tài chính… của Petrolimex tăng mạnh nhưng doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ lại giảm. So với năm 2012, doanh thu năm 2013 chỉ bằng 97,75% so với năm 2012. Gây bất thần nhất phải kể đến Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN). Kết thúc năm 2013, doanh thu toàn ngành của đạt EVN đạt 172 nghìn tỷ đồng, dự định lãi 4.000 tỉ đồng. Bất ngờ vì trong năm qua tập đoàn này liên tục kêu lỗ và yêu cầu đưa giá điện về với giá thị trường. Cụ thể trong năm 2013 Tập đoàn này đã tăng giá điện 2 lần, mỗi lần tăng thêm 5%. Phóng to EVN công bố lãi nghìn tỉ nhưng giá điện vẫn sẽ tiếp tăng Năm 2013 tổng doanh thu của Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) cũng ước đạt 119.000 tỷ đồng, trong đó tổng lợi nhuận đạt 9.265 tỷ đồng,tăng 4.000 tỷ đồng so với năm 2012. Đơn vị này cũng đặt đích cho năm 2014 tăng trưởng lợi nhuận 7-10% và doanh thu cũng tăng khoảng 10% so với năm 2013 na ná, Tập đoàn Viễn thông Quân đội (Viettel) cũng đã thông tin ước doanh thu năm 2013 đạt 162.886 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế đạt 35.086 tỷ đồng, lãi ròng gần 26.500 tỷ đồng. Thu nhập của cán bộ công viên chức tại Viettel đạt bình quân 23,7 triệu đồng/người/tháng. Ngoài ra còn rất nhiều Tập đoàn, tổng công tư khác công bố mức lợi nhuận rất cao như: Tập đoàn Than khoáng sản (Vinacomin) cũng công bố lãi 3.000 tỷ đồng, doanh thu năm 2013 của Vinacomin là 100.000 tỷ đồng. Tổng công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí (DPM) tổng doanh thu đạt 10.500 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế 2.500 tỷ đồng. Nhà băng thương nghiệp Cổ phần Công thương Việt Nam cũng thông tin lợi nhuận trước thuế năm 2013 đạt 7.750 tỷ đồng… Doanh nghiệp và người tiêu dùng chịu thiệt thòi. Với mức lãi khủng như vậy nhưng trong năm 2013, các tập đoàn viễn thông này lại gây ra những sự việc tai tiếng gây bức xúc cho người tiêu dùng. Miệng tiếng nhất trong thời kì qua là việc quản lý dịch vụ nội dung trên sim di động, các nhà mạng Viettel, Vinaphone, MobiFone đều tự tiện tích hợp thông báo trên sim, thu tiền của người dùng mà không thông báo rõ ràng, khiến các “thượng đế” của mình bị rút ruột mà không hay biết. Kết quả là hàng trăm tỉ đồng vào “túi” nhà mạng. Hay việc đồng loạt tăng giá cước 3G khiến dư luận đồ rằng các nhà mạng “bắt tay” nhau tăng giá cước, trong khi giảng giải của Cục Quản lý cạnh tranh lại cho rằng các nhà mạng Viettel, MobiFone, Vinaphone rằng họ bị lỗ và cần tăng giá cước 3G, mặc dù không nói được lỗ vì đâu và tìm giải pháp nào khác khắc phục ngoài việc tăng giá. Về phía Tập đoàn EVN và tập đoàn Petrolimex trong năm qua liên tiếp kêu lỗ. Họ kiến nghị tăng giá và đặc biệt là không có sự sáng tỏ về giá cả, bất chấp sự phản đối của của các doanh nghiệp và người tiêu dùng. Trong bối cảnh doanh nghiệp trong mọi lĩnh vực sản xuất kinh doanh đều đang đứng trước rất nhiều khó khăn, trong đó có căn nguyên do uổng đầu vào (giá xăng dầu, giá điện tăng cao). Việc các doanh nghiệp hoạt động đình đốn, không có lợi nhuận, thậm chí ngày một lỗ vì tổn phí đầu vào quá lớn, trong khi ngành điện lời lớn là bất hợp lý. Đây là ngành ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân và sự vận hành của nền sản xuất. Không ít chuyên gia kinh tế đã nhiều lần cảnh báo về việc người tiêu dùng sẽ là người chịu hậu quả cuối cùng nếu cứ tiếp chuyện để các doanh nghiệp độc quyền tự tiện thao túng giá. Đỗ Huy