Cần trị tham nhũng để lấy lại lòng tin “Vụ mùa xuân Ai Cập: Nguồn gốc là gì?’ – nguyên chủ toạ nước phân tách. “Khi tham nhũng lên đến trung ương rồi, người dân bất mãn và đây là dịp để bùng nổ. Khi các cuộc cách mệnh mùa xuân ở Ai Cập và Bắc Phi diễn ra, tôi có chuyện trò với anh Nguyễn Phú Trọng và anh Tư Sang về vấn đề tham nhũng và lý do tại sao Đông Âu sụp đổ”. Mùa xuân năm 2011, hàng triệu người dân Ai Cập biểu tình 18 ngày liên tiếp tại Quảng trường Tahrir, dẫn đến sự sụp đổ chế độ độc tài của tổng thống Hosni Mubarak. Sự kiện trên bắt nguồn từ hành động tự thiêu của một anh chàng bán rau 27 tuổi trên đường phố và bị cảnh sát bắt. “Ngày xưa tham nhũng chưa nhiều như hiện và nó có mức độ. Nhưng hiện nay tham nhũng tràn lan” – nguyên chủ tịch nước nói. “Giấu ai chứ không giấu dân được đâu. Nhìn vào cuộc sống cùa vợ anh, của con anh người ta biết hết. Không cải tiến lương bổng, lên diễn đàn từ ông lớn dến ông nhỏ đều bảo không đủ sống, nhưng vợ con thì đề huề, người ta nhìn vô không phục”. “Theo tình hình này, ở Bắc Phi, Trung Đông, lãnh đạo các nước tham nhũng, lòng dân không yên thì người ta nổi lên. Na ná kịch bản thì Việt Nam nếu không quyết liệt chống tham nhũng thì cũng khó tránh khỏi, tôi nói với anh Nguyễn Phú Trọng và anh Tư Sang là các ông đừng chủ quan. Cần phải trị được bài tham nhũng này để lấy lại niềm tin trong nhân dân”.
Nhân vụ án Dương Chí Dũng, theo nguyên chủ toạ nước, để trị triệt để tham nhũng là hoàn toàn có thể. Vấn đề là có làm quyết liệt hay không. “Nếu làm thì được chứ sao không. Chúng ta thành lập một ban đặc biệt để làm. Không có luật nào cấm hết, mà nếu có cấm thì quốc hội 6 tháng họp một lần, chúng ta có thể sửa. Quan yếu là chọn người đứng đầu” – nguyên chủ toạ nhận định. “Muốn chống tham nhũng một cách triệt để thì thứ nhất là phải làm từng bước, cứ có vụ nào làm triệt để vụ đó. Thứ hai là những quan chức được cử đứng đầu phải thực sự mạnh mẽ, thực sự thanh liêm, tham nhũng sẽ được giải quyết lần lần”. Về vấn đề có đại biểu quốc hội nêu ra giữa nghị trường là “tham nhũng chưa bị sát thương”, hay thậm chí có đại biểu còn nhấn “chỉ mới chống được tham nhũng đến cấp làng, cấp xã”. Nguyên chủ toạ này phân vua ý kiến: “Chống đến cấp thôn, cấp xã vẫn chưa làm được, mới làm sơ sơ trầy da thôi.Khi tôi về xã mới thấy người dân mình khổ, khi có chuyện gì xảy ra không thấy công an, chính quyền bảo vệ”. Đề cập đến vấn đề luân chuyển cán bộ, nguyên chủ tịch nước cho biết đây là vấn đề cần thiết nhưng chúng ta đừng quá công thức, cứng nhắc. “Mấy năm gần đây qui hoạch cán bộ trên về cơ sở, ai không qua cấp huyện thì không lãnh đạo cấp tỉnh, ai không qua cấp tỉnh thì không lãnh đạo cấp trung ương. Theo tôi, qua cơ sở là môi trường đoàn luyện tốt, nhưng ko nên tuyệt đối quá. Giờ gần như là tuyệt đối quá thì gây khó khăn cho nhiều cán bộ giỏi”. đối sớm muộn như một với đời có công Nguyên chủ tịch nước kể câu chuyện về thầy thuốc Dương Quỳnh Hoa, nguyên Bộ trưởng Y tế chính phủ cách mệnh trợ thì miền nam Việt Nam, sau là Thứ trưởng Bộ Y tế đảm trách phía nam. “Có lần chị Bình (nguyên Phó chủ toạ nước Nguyễn Thị Bình) than với tôi rằng sao Quỳnh Hoa hiện nay khó gặp quá, xin gặp mấy lần mà vẫn không cho gặp. Lúc đó tôi là bí thư thành ủy TPHCM, hai ba lần tôi tìm gặp nhưng cũng bị từ khước. Sau tôi phải nhờ qua ông chồng (GS Huỳnh Văn Nghị - MTG) tôi mới được chị ấy tiếp. Sau tôi tìm hiểu kỹ lý do tại sao chị ấy giận thì có nhiều duyên cớ, trong đó có câu chuyện về căn nhà của chị ấy”. “Chị nói với tôi: Ông coi thời tôi đi theo cách mạng tôi bỏ nhà bỏ cửa hết, nhà này của tôi nhưng do ba tôi đứng tên để có bề gì thì cũng còn mà ở. Đến hồi phóng thích, tôi là bộ trưởng chính phủ trợ thời, đáng lẽ tôi có nhà, có tiêu chuẩn nhưng tôi không nhận, tôi về nhà tôi ở”. “Vậy mà nhà tôi, cho đến giờ tôi vẫn không làm được chủ quyền. Sau khi ba tôi mất người ta nói với tôi là tôi phải có giấy của ông anh bên Mỹ, ông anh ở bên Pháp gửi về chứng nhận ủy quyên cho Quỳnh Hoa.Tôi nói mắc mớ gì tôi làm, nên tôi không làm”. “Rồi từ đó chị ấy tự ái, trách cứ, không tiếp ai hết.Khi biết rồi thì tôi về tính chuyện làm.Nhưng làm cũng không dễ, do cơ chế.Nhưng tôi vẫn làm quyết liệt cho chị ấy.Chị ấy vui vẻ ngay. Chị ấy nói: Tôi không lấy nhà của nhà nước là may cho quốc gia rồi, chứ nhà của tôi mà cũng không cho tôi làm chủ quyền là sao” - nguyên chủ toạ nước kể. “Sau này chị Bình nói với tôi, lúc đó tôi còn là chủ toạ nước, là hiện còn nhiều người có công với giang san, nhưng vẫn chưa được xét xác nhận. Vậy là tôi đề nghị cho rà soát lại hết, sau đó làm qui trình xét trao huân chương, huy chương cho họ, quơ đều vui vẻ”. “Do đó, đối với thế hệ có công với cách mệnh, chúng ta cần phải trước sau như một, cần bản lĩnh để giải quyết các vấn đề, chứ nếu không, mình sẽ bị cho là không thủy chung” – nguyên chủ toạ nước đúc kết. Ngọc Thịnh (thực hiện)Ảnh chính: chủ toạ nước Nguyễn Minh Triết trò chuyện với tác giả - Tổng biên tập báo Một Thế Giới tại nhà riêng ở Bình Dương. (Ảnh: Nguyên Trương) |