Tìm học bổng từ những lần thất bại

Kinh nghiệm “đau thương” Trần Duy Long (trái) đã nhận được học bổng du học Úc nhờ kinh nghiệm từ việc bị rớt 2 lần trước đó - Ảnh: D.L Nguyễn Văn Quang, tốt nghiệp Trường ĐH Kinh tế TP.HCM, đang có ý định du học lấy bằng thạc sĩ nên thời kì qua đã tìm hiểu khá nhiều thông báo về các loại học bổng thạc sĩ ở nhiều nhà nước. Tuy nhiên, Quang “rải hồ sơ chi chít” nhưng cái thì không có phúc đáp, cái thì trượt vòng phỏng vấn… Rồi thì Quang rút ra kết luận: “Xin học bổng của Anh rất khó, dù tiếng Anh của bạn thuộc dạng cực giỏi. Các trường của Pháp và Đức thì có khả năng trúng tuyển cao hơn”. Theo Quang, không nên nghĩ học bổng nào có số lượng nhiều thì dễ trúng và số lượng ít thì khó đậu, quan yếu là ngành học phù hợp, hồ sơ đáp ứng mọi điều kiện và sáng ý khi giải đáp phỏng vấn. Quang cho biết sở dĩ có lần mình vào được đến vòng phỏng vấn rồi mà bị rớt vì không trả lời ngắn gọn, trực tiếp vào vấn đề mà cứ dẫn dắt vòng vòng xong mới đi vào trọng điểm. “Dù tiếng Anh của bạn tốt thì việc nói dài, nói vòng quanh không cẩn thận sẽ khiến người phỏng vấn hiểu sai lệch ý ban đầu. Nên, nếu họ hỏi: Học xong bạn có về Việt Nam không, thì cần trả lời dứt khoát là “vững chắc rồi” chứ không nên nói là “bố mẹ tôi ở Việt Nam, tôi sẽ trở về. Tôi sẽ tranh thủ thời gian du học để học hỏi kinh nghiệm để có thể xây dựng quê hương đất nước…”, Quang san sẻ sau khi đã xin thành công học bổng du học Eiffel (Pháp) ngành kinh doanh và quản lý. Trong khi đó, Hoàng Nhật Đông, tốt nghiệp Trường ĐH Tài chính - Marketing, lần đầu tiên gửi hồ sơ xin học bổng ADS (học bổng Phát triển Úc) thì bị trượt ngay vì không đọc kỹ đề nghị của hồ sơ. “Họ yêu cầu có ít nhất 2 năm kinh nghiệm làm việc, trong khi mình mới đi làm được nửa năm”, Đông cho biết. Không nên bơm thành tích Kể về lần xin học bổng học thạc sĩ quản trị khách sạn và du lịch quốc tế của Trường ĐH Cardiff Metropolitan (Anh), Nguyễn Lê Trân (TP.HCM) cho biết: “Trong hồ sơ, mình có ghi là đã từng làm trưởng phòng thiết kế tour của một công ty lữ khách, từng đi dạy tại các trường có đào tạo về du lịch, khách sạn”. Trân cho rằng có thể vì những thành tích ấy khá ấn tượng nên Trân được gọi đi phỏng vấn. Tuy nhiên, Trân kể: “Khi được hỏi cụ thể về quá trình làm trưởng phòng và giảng viên, thì mình đáp không tốt lắm. Vì trên thực tiễn mình chỉ làm trợ lý cho trưởng phòng và đi dạy rất ít. Mình lại cứ nghĩ hồn nhiên rằng họ sẽ không hỏi sâu về những điều đó”. Trần Duy Long (Hà Nội), người từng 2 lần bị rớt trước khi nhận được học bổng ACIAR (chuyên về nông nghiệp của chính phủ Úc) đưa ra lời khuyên: “Không được ghi vào hồ sơ những công việc, dự án mà mình chưa từng làm hoặc nếu có thì không được cường điệu. Vì khi bạn có hồ sơ đẹp, bạn sẽ được tuyển lựa nhưng sẽ trượt ở vòng phỏng vấn nếu đó không phải thành tích của mình”. Long cho biết vòng phỏng vấn chính yếu nhằm loại bỏ những người nhờ người khác viết hộ hồ sơ, hoặc không làm thực mà dựa trên các kết quả của người khác. Họ sẽ hỏi về công việc mình đã làm và được nêu trong hồ sơ, đặc biệt họ hay hỏi về hiệu quả. Nhiều ứng viên từng rải đơn xin học bổng khắp nơi đều cho rằng hồ sơ xin học bổng cũng giống hồ sơ xin việc, cần chân thực và tụ tập vào những điểm mạnh, những kinh nghiệm mình đã làm, để khẳng định bản thân. “Việc rớt một, hai lần là chuyện thường ngày, không nên mất niềm tin. Chỉ cần bạn biết rút kinh nghiệm từ những lần rớt ấy, chắc chắn dịp luôn ở phía trước”, Nguyễn Văn Quang nhắn nhủ. Nói những suy nghĩ của riêng mình Khi vào vòng phỏng vấn, mình được nói chuyện với một chị điều phối chương trình học bổng, một anh bên Bộ GD-ĐT và một chị là thư ký thứ nhất của Đại sứ quán New Zealand tại VN. Cuộc phỏng vấn kéo dài 30 - 45 phút bằng tiếng Anh với nội dung xoay quanh đề tài nghiên cứu mà mình đeo đuổi, vì sao lại chọn học ở nước này, hy vọng học được gì ở đây và khi về nước định làm gì?… Các bạn nên nắm 2 nguyên tắc sau: Dự đoán các câu hỏi có thể được đặt ra bằng cách đặt mình vào vị trí người tuyển thì các bạn muốn biết gì về ứng viên? Ứng phó tình huống thật linh động. Các bạn bộc lộ chính con người các bạn, không cần phô trương, cần nói những suy nghĩ của riêng mình. Nên nhớ, quan trọng không hẳn là việc bạn nói cái gì mà là cách bạn tiếp cận vấn đề, và việc bạn bảo vệ ý kiến của mình ra sao cho có lý. Từ đó, bạn mô tả những giá trị mà bạn theo đuổi, mê say và con đường bạn đang và sẽ đi. Bạn nên duy trì việc giao thiệp bằng ánh mắt với chí ít 1 trong 3 người, đôi khi phải giao dịch với cả ba. Điều này rất quan trọng. Nó diễn tả sự tự tín và tương tác với người nghe. Trần Ngọc Diệp (nhận học bổng ASEAN của New Zealand chương trình tấn sĩ) Mỹ Quyên