87% đồng thuận, vẫn nhiều băn khoăn

Lo ngại gánh nặng tổ chức kỳ thi Cục Khảo thí và kiểm định chất lượng giáo dục (Bộ GD-ĐT) cho biết, sau hơn nửa tháng tổ chức lấy ý kiến góp ý về phương án thi tốt nghiệp trung học phổ biến (THPT), có hơn 87% số quan điểm ủng hộ phương án thi tốt nghiệp 4 môn (2 môn tự chọn, 2 môn thắt). Trước đó, tháng 1/2014, Bộ GD-ĐT đã công bố dự thảo mới nhất về đổi mới thi và công nhận tốt nghiệp THPT. Trong dự thảo này có đưa ra 2 phương án thi tốt nghiệp. Cụ thể, phương án 1, thí sinh sẽ thi nép 2 môn Ngữ văn, Toán và 2 môn tự chọn trong số các môn Vật lý, Hóa học, Lịch sử, Địa lý, Sinh học. Học trò có thể đăng ký thi môn ngoại ngữ (tự nguyện) với đề thi theo chương trình 7 năm hiện hành để được cộng điểm khuyến khích. Phương án 2, thí sinh sẽ thi 5 môn, trong đó môn Ngữ văn, Toán, Ngoại ngữ thi ép, hai môn tự chọn trong số các môn Vật lý, Hóa học, sinh vật học, Lịch sử, Địa lý. Nhiều ý kiến còn băn khoăn về số lượng các môn tự chọn và tỷ lệ miễn thi quá cao. Cục trưởng Cục Khảo thí và Kiểm định chất lượng giáo dục cũng cho biết thêm: Rất nhiều nhà giáo dục có uy tín đã tham dự đóng góp quan điểm và đều tán đồng với phương án 1. Những băn khoăn của những người tham dự đóng góp khi chọn phương án 1 thì đa số giống như các phương tiện truyền thông đã đăng tải. Chả hạn như là nên đưa môn Ngoại ngữ thành môn tự chọn, cân nhắc tỷ lệ miễn thi tốt nghiệp THPT… Về phương án 2 môn tự chọn, PGS Văn Như Cương, Hiệu trưởng Trường THPT dân lập Lương Thế Vinh (Hà Nội) đánh giá sự điều chỉnh phương án tổ chức thi tốt nghiệp THPT là điều đáng mừng. Tuy nhiên, phương án 1 (thi 4 môn, gồm 2 môn bức, 2 môn tự chọn và khuyến khích thi môn ngoại ngữ) dù được Bộ GD-ĐT đánh giá cao nhưng bản tính thì học trò vẫn phải thi đến 5 môn. PGS Văn Như Cương đề xuất: Ngoài 2 môn ép thì 2 môn tự chọn nên gồm cả ngoại ngữ. Như vậy thì mới có thể giảm gánh nặng trong khâu tổ chức kỳ thi, học trò cũng bớt găng tay khi phải học nhiều môn. Trong Hội nghị về GD-ĐT vùng 7 (gồm 5 thành phố Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Cần Thơ, Hải Phòng) vừa diễn ra tại Hà Nội, có khá nhiều ý kiến băn khoăn về quy định mỗi địa phương có 20% học trò được miễn thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT như dự thảo của Bộ GD-ĐT. Sở GD-ĐT Hà Nội thống nhất với việc giao tỷ lệ miễn thi 20% số học trò lớp 12 cho các trường THPT (hoặc trọng tâm giáo dục thường xuyên) và cho rằng vấn đề cần quan hoài là phải nghiên cứu để đưa ra những tiêu chí cụ thể nhằm đảm bảo số học sinh được miễn thi là xứng đáng, bản chất, hạn chế được thụ động. Với 2 môn tự chọn, Sở GD-ĐT Hà Nội cho rằng nên để cho địa phương quyết định. Nếu để HS tự chọn thì vững chắc sẽ làm tăng thêm số buổi tổ chức thi, gây đảo lộn trong việc dạy và học. Còn theo ý kiến của Sở GD-ĐT Hải Phòng, không nên quy định tỷ lệ miễn thi vì rất khó kiểm soát việc cho điểm và xếp loại HS tại các địa phương, dễ thổi bùng nỗi nghi ngại về chuyện "chạy" điểm, "chạy" loại học lực… Bên cạnh đó, ngoài 2 môn bức thì Bộ GD-ĐT nên lựa chọn tình cờ 2 trong số các môn còn lại và ra thông tin cụ thể vào cuối tháng 3 hằng năm như hiện nay. Việc để HS tự chọn lọc 2 môn là không nên, vì sẽ khiến công tác tổ chức kỳ thi tại các địa phương thêm phức tạp (từ khâu xếp đặt phòng thi đến sao in đề, tổ chức chấm…), dễ xảy ra sơ sót và lầm lẫn. Bảo đảm tránh bị động trong đua Về việc đưa môn Ngoại ngữ thành môn tự chọn, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Vinh Hiển khẳng định: “Bộ muốn đưa Ngoại ngữ thành môn khuyến khích để chỉ những em thực thụ có năng lực mới dự thi. Không nên lo ngại có nhiều hay có ít học sinh đăng ký dự thi, điều cần quan tâm trước mắt là điều chỉnh cách thi làm sao cho điểm thi phản ánh đúng hơn năng lực dùng ngoại ngữ của thí sinh nếu các em dự thi, có như vậy thì việc thi mới có tác dụng tốt trở lại việc học”. Trước những ý kiến lo lắng về việc cho học trò chọn lọc 2 môn dẫn đến khâu tổ chức thi khó khăn, ông Mai Văn Trinh - Cục trưởng Cục Khảo thí và Kiểm định chất lượng (Bộ GD-ĐT) san sớt: “Đối với kiền phổ thông thì đây là điều mới nên thấy lo lắng còn với những trường ĐH thì lại thấy rất thường ngày. Có nhiều cách giải quyết khâu này. Chả hạn như, trong Hội đồng thi xác định sự lựa chọn của HS sau đó lọc tách ra từng môn và đánh số báo danh sau đó xếp phòng thi”. Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Vinh HIển cho rằng cách thi mới sẽ hạn chế được bị động trong thi. Về tỷ lệ miễn thi tốt nghiệp 20%, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Vinh Hiển chia sẻ: “Bộ GD-ĐT sẽ quyết định sớm về chủ trương để thông báo cho các địa phương chủ động, trong khi Bô GD-ĐT vẫn sớm tiến hành xây dựng Thông tư để xin góp ý hoàn thiện các vấn đề cụ thể. Như vậy địa phương vẫn có thời gian để nghĩ suy xây dựng quy định miễn thi”. Thứ trưởng cũng cho rằng, không nên lo âu về phát sinh tiêu cực trong việc miễn thi. Việc chúng ta giao tỷ lệ học trò được miễn thi tốt nghiệp cho các trường sẽ làm cho công tác đánh giá khách quan hơn. Nếu muốn xét được đúng thì nép việc đánh giá trong quá trình học phải đúng, tức là phải xếp được anh hơn, anh kém. Chính điều này sẽ thúc đẩy việc thẩm tra đánh giá phải trang nghiêm. Điều này đồng nghĩa, nhà trường buộc phải chỉ đạo việc rà đánh giá chính xác bởi nếu không thì ngay trong nội bộ sẽ có thắc mắc. Như vậy vai trò giám sát của học trò, phụ huynh, đay của Hiệu trưởng nhà trường sẽ cao hơn. Theo quy định của Bộ GD-ĐT, các phương án miễn thi sẽ do các địa phương chủ động dựa trên chỉ dẫn chung của Bộ, đó là chuồng chồ pháp lí phải theo. Các Sở GD-ĐT gửi phương án để Bộ GD-ĐT giám sát, góp ý, Bộ không phải duyệt y phương án cụ thể của từng địa phương. Khánh An